Stolica: Rzym
Powierzchnia: 301.3 tys. km2
Jêzyki: w³oski
Waluta: EURO
Ludno¶æ: 57.5 mln. mieszkañców
G³ówne miasta: Rzym, Mediolan, Neapol, Turyn, Palermo, Genua
Ustrój: republika parlamentarna
G³owa pañstwa: prezydent Carlo Azeglio Ciampi
Gêsto¶æ zaludnienia: 191 osób na km2
Sk³ad etniczny: W³osi – 93 %; Sardyñczycy – 3%; Francuzi, Niemcy, S³oweñcy i Albañczycy – 3 %.
Podzia³ administracyjny:
20 regionów (regioni) Abruzja (Abruzzi), Apulia (Puglia), Bazylikata (Basilicata), Dolina Aosty (Valle d'Aosta), Kalabria (Calabria), Kampania (Campania), Emilia – Romania (Emilia-Romagna), Friuli – Wenecja Julijska (Friuli-Venezia Giulia), Lacjum (Lazio), Liguria, Lombardia, Marche, Molise, Piemont (Piemonte), Sardynia (Sardegna), Sycylia (Sicilia), Toskania (Toscana), Trydent – Górna Adyga (Trentino-Alto Adige), Umbria, Wenecja Euganejska (Veneto)
W£OCHY
Republika W³oska (Italia, Repubblica Italiana) – pañstwo po³o¿one w Europie Po³udniowej, na Pó³wyspie Apeniñskim, bêd±ce cz³onkiem wielu organizacji m.in.: Unii Europejskiej, NATO czy G8. W³ochy nale¿± do o¶miu najbardziej uprzemys³owionych i bogatych pañstw ¶wiata.
Ustrój polityczny
Ustrój demokratyczny, republika z dwuizbowym parlamentem (kadencja piêcioletnia)
* Izb± Deputowanych (630 miejsc)
* Senatem (315 miejsc)
Obie izby parlamentu wybierane s± w wyborach powszechnych, równych, bezpo¶rednich, w g³osowaniu tajnym. 75% mandatów w obu izbach obsadzane jest wiêkszo¶ciowo w okrêgach jednomandatowych, 25% proporcjonalnie w okrêgach wielomandatowych. Jest 27 sztucznie wytyczonych okrêgów w wyborach do Izby Deputowanych, a w wyborach do Senatu okrêgami s± regiony.
G³ow± pañstwa jest Prezydent Republiki wybierany na 7 letni± kadencjê przez Zgromadzenie Narodowe – wspólnie obraduj±ce obie izby parlamentu, wraz z reprezentantami regionów (1 z Valle d'Aosta, z pozosta³ych 19 regionów po 3).
Ustrój pañstwa mo¿na okre¶liæ jako odmianê systemu parlamentarnego, w której wzmocniono jednak rolê prezydenta – dysponuje on na przyk³ad swobodnym prawem desygnowania premiera – co jest istotne w systemie wielopartyjnym; w przypadku dymisji rz±du mo¿e jej nie przyj±æ i rozwi±zaæ parlament.
System polityczny panuj±cy we W³oszech powszechnie zaliczany jest do ma³o stabilnych. Obecny rz±d Romano Prodiego jest ju¿ 61. po zakoñczeniu II wojny ¶wiatowej
W³oski system nale¿y do wielopartyjnych. Scena polityczna jest mocno rozdrobniona. Aktualnie najwa¿niejsze partie skoncentrowane s± w dwóch obozach - rz±dz±cej koalicji partii lewicowych zwanej Uni± oraz w pozostaj±cym w opozycji do rz±du prawicowym Domu Wolno¶ci.
Geografia
Ca³kowita granica l±dowa W³och wynosi 1932,2 km. S±siaduj± z Francj± – 488 km granicy, Szwajcari± – 740 km, Austri± – 430 km i S³oweni± – 232 km). Wewn±trz terytorium W³och znajduj± siê ponadto dwa pañstwa-enklawy: San Marino (39 km granicy) i Watykan (3,2 km).
D³ugo¶æ wybrze¿a w³oskiego wynosi a¿ 7600 km. Oblewaj± je wody kilku akwenów Morza ¦ródziemnego: Morze Liguryjskie, Morze Tyrreñskie, Morze Joñskie i Morze Adriatyckie.
Najwy¿szy punkt po³o¿ony jest na najwy¿szym masywie Europy Mont Blanc. Nosi on nazwê Mont Blanc de Courmayeur – jego wysoko¶æ to 4807 m n.p.m.
Klimat
|

|
Temperatura powietrza w dzieñ:
|

|
|
sty
|
lut
|
mar
|
kwi
|
maj
|
cze
|
lip
|
sie
|
wrz
|
pa¼
|
lis
|
gru
|
|
15
|
15
|
17
|
18
|
23
|
27
|
29
|
30
|
27
|
23
|
20
|
16
|
|
|
|
Temperatura powietrza w nocy:
|
|
sty
|
lut
|
mar
|
kwi
|
maj
|
cze
|
lip
|
sie
|
wrz
|
pa¼
|
lis
|
gru
|
|
9
|
8
|
10
|
11
|
15
|
18
|
21
|
22
|
20
|
17
|
13
|
11
|
|
|
|
Temperatura wody w ºC:
|
|
sty
|
lut
|
mar
|
kwi
|
maj
|
cze
|
lip
|
sie
|
wrz
|
pa¼
|
lis
|
gru
|
|
16
|
15
|
15
|
16
|
18
|
22
|
24
|
25
|
24
|
21
|
18
|
17
|
|
|
|
Liczba godzin s³onecznych:
|
|
sty
|
lut
|
mar
|
kwi
|
maj
|
cze
|
lip
|
sie
|
wrz
|
pa¼
|
lis
|
gru
|
|
5
|
6
|
6
|
8
|
9
|
10
|
11
|
10
|
8
|
7
|
5
|
4
|
|
|
Kultura
W³ochy s± krajem prawie jednonarodowo¶ciowym. Jedynie pewne wymieszanie kultur mo¿na zauwa¿yæ na terenach przygranicznych w pó³nocnej czê¶ci kraju, gdzie oprócz w³oskiego obowi±zuj± jêzyki s³oweñski lub francuski (w zale¿no¶ci od granicz±cego pañstwa). Odrêbno¶ci± odznaczaj± siê zw³aszcza wyspy, a mieszkañcy Sardynii uwa¿ani s± przez niektórych za odrêbny naród. Wszak¿e to jednak Sardynia by³a inicjatork± zjednoczenia kraju w XIX wieku. Rytm ¿ycia rodzinnego wyznaczony jest przez zwyczaje i tradycje religijne. Nie ma tu jednak zbyt wielu ¶wi±t ogólnonarodowych, za to jest bardzo du¿o ¶wi±t lokalnych, które obchodzone s± niezwykle hucznie. Najczêstsz± okazj± s± dni patronów miejscowo¶ci. Podczas wszystkich ¶wi±t najbardziej rozpowszechnion± tradycj± s± procesje. Obnoszone s± wtedy relikwie i podobizny ¶wiêtego. Ca³o¶ci towarzyszy wrzawa, muzyka oraz wystêpy, przypominaj±ce spektakl teatralny. Najwiêksze jednak uroczysto¶ci obchodzone s± podczas Wielkanocy, pocz±wszy od Wielkiego Pi±tku. Wówczas to procesje przemierzaj± ulice i obnosz± figury ukrzy¿owanego Chrystusa. W¶ród uczestników wyró¿niaj± siê zakapturzone postacie w habitach, ¶piewaj±ce pokutne pie¶ni.
Uroczysto¶ci te odbywaj± siê one g³ównie na zachodnim wybrze¿u Sycylii oraz w miastach po³udnia, np. w Tarencie, Reggio. Natomiast w Wielk± Sobotê przez ulice Nocera Tirinesa w Kalabrii przechodzi procesja biczowników.
Przed Bo¿ym Narodzeniem w Neapolu odbywaj± siê targi szopek. Tradycja ¿ywej szopki pochodzi od ¶w. Franciszka z Asy¿u, który jako pierwszy j± zainicjowa³.
Obchodzi siê tu równie¿ dzieñ Wszystkich ¦wiêtych. Zwyczaje nakazuj±, aby w ten dzieñ dzieci otrzymywa³y prezenty od rodziców w imieniu zmar³ych krewnych.
S³ynny jest równie¿ karnawa³ w Wenecji, który trwa przez piêæ dni przed ¦rod± Popielcow±. Jest to wielka parada kostiumów i rêcznie wykonywanych masek. Na ten tydzieñ przyje¿d¿a do Wenecji wielu turystów, których g³ównym celem jest uczestniczenie w tych uroczysto¶ciach.
Pomimo, ¿e W³ochy s± pañstwem praktycznie jednonarodowo¶ciowym, to jednak czê¶ciej odczuwane jest ich przywi±zanie do danego regionu, ni¿ do ca³ego kraju. Odmienno¶æ poszczególnych regionów przejawia siê w lokalnych tradycjach kulturowych, standardzie ¿ycia, dialektach, a tak¿e w krajobrazie.
Kultura i tradycja artystyczna W³och wywar³a ogromny wp³yw na sztukê i kulturê innych krajów Europy. Niemal ka¿dy zna takie nazwiska jak Leonardo da Vinci, Micha³ Anio³ czy Botticelli.
Ich dzie³a, czêsto nawet nie kojarzone ze swoimi autorami wesz³y na sta³e do kanonu sztuki: "Mona Lisa", Kaplica Sykstyñska lub Pieta. Florencja, Rzym, Wenecja, to miasta, do których zd±¿a wielu Europejczyków chc±cych poznaæ swoje kulturowe korzenie.
¼ród³o: wikipedia.org
Informacje praktyczne
NA GRANICY
* Obywatele polscy korzystaj± z prawa do swobodnego przep³ywu osób w ramach Unii Europejskiej.
* Dokumentem podró¿y uprawniaj±cym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezale¿nie od jego celu) na terytorium W³och jest paszport b±d¼ dowód osobisty (starego i nowego wzoru).
* Nie ma ograniczeñ przy wwozie pieniêdzy, ale przy du¿ych sumach celnik mo¿e za¿±daæ z³o¿enia dodatkowych wyja¶nieñ. Wywie¼æ z W³och w gotówce mo¿na do 10 tys. EUR.
Oto ilo¶ci towarów, jakie mo¿esz wywie¼æ legalnie, bez op³acania c³a, do Polski:
Wyroby tytoniowe: 250 papierosów lub 50 cygar, lub 250 g tytoniu, lub ka¿dy z tych towarów w odpowiednich proporcjach.
Alkohol i napoje alkoholowe: 1 litr wysoko procentowego alkoholu powy¿ej 22% obj. lub 2 litry wyrobów winiarskich lub 5 litrów piwa.
Inne towary: rzeczy zwyczajowo traktowane jako upominki do warto¶ci ca³kowitej 175 Euro (osoby powy¿ej 18l.) - w tym wyroby spirytusowe oraz napoje alkoholowe inne ni¿ wyroby winiarskie i piwo - nie wiêcej ni¿ 1 l, piwa - nie wiêcej ni¿ 2 l, wyrobów tytoniowych - nie wiêcej ni¿ 100 sztuk papierosów albo nie wiêcej ni¿ 25 sztuk cygar, albo do 100 g tytoniu; do 90 E (osoby poni¿ej 18 l.) - z pominiêciem napojów alkoholowych.
BEZPIECZEÑSTWO
* Tury¶ci nara¿eni s± we W³oszech przede wszystkim na kradzie¿e (dokumenty, pieni±dze) oraz w³amania i kradzie¿e samochodów.
ZDROWIE
* Je¶li p³acisz sk³adki na NFZ masz prawo w podro¿y po W³oszech do skorzystania z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. Udaj±c siê do lekarza, zabierz dokument potwierdzaj±cy fakt ubezpieczenia (rolê tê pe³ni± w UE w przypadku wyjazdu turystycznego druk E-111).
* We W³oszech trzeba przed wizytê u lekarza zarejestrowaæ siê w instytucji ubezpieczeniowej, która wyda za¶wiadczenie o prawie do nieodp³atnej pomocy medycznej.
* Standardowa wizyta lekarska kosztuje od 40 do 63 EUR, wizyta specjalistyczna - od 77 do 130 EUR.
PRZYDATNE INFORMACJE
* Dokument prawa jazdy (zarówno starego jak i nowego wzoru), wydany przez polskie w³adze, uprawnia do prowadzenia pojazdu we W³oszech i zachowuje wa¿no¶æ do daty okre¶lonej w dokumencie lub przepisami krajowymi.
* Wymiany pieniêdzy dokonuje siê w bankach lub kantorach.
* Cudzoziemcy przebywaj±cy na terenie W³och powinni zawsze mieæ przy sobie dokumenty to¿samo¶ci (paszport, ewentualnie pozwolenie na pobyt). Podczas kontroli cudzoziemiec niemaj±cy ¿adnego dokumentu mo¿e zostaæ zatrzymany do wyja¶nienia.
* Kradzie¿ nale¿y bezzw³ocznie zg³osiæ w najbli¿szym komisariacie policji. Protokó³ policyjny bêdzie potrzebny do uzyskania odszkodowania od ubezpieczalni. Jak najszybciej musisz zastrzec zgubione lub skradzione karty p³atnicze i kredytowe. W przypadku utraty paszportu lub innego dokumentu podró¿y oprócz zg³oszenia na policjê konieczne jest mo¿liwie szybkie skontaktowanie siê z polsk± placówk±.
POMOC KONSULARNA
Ambasada RP
via P.P. Rubens 20, Monti Parioli 00197, Roma, Italia
CENTRALA tel. (0.03906) 362-04200,
fax. (003906) 32 17 895
e-mail: polish.embassy@agora.stm.it
strona www: www.ambasciatapolonia.it